De gemeente Ubbergen heeft haar bestuurskracht in de periode van augustus tot en met oktober 2008 laten onderzoeken door middel van een bestuurskrachtmeting. De uitkomst hiervan is positief: de bestuurskracht van Ubbergen is goed.
U kunt hier het rapport van de bestuurskrachtmeting downloaden.
Een samenvatting van het rapport luidt als volgt:
De belangrijkste conclusies zijn dat de gemeente goed scoort als bestuurder van de gemeenschap; het gemeentebestuur staat midden in de gemeenschap, communiceert goed en is duidelijk in haar handelen. Verder blijkt dat de gemeente haar individuele en collectieve dienstverlening goed op orde heeft. Ook kwam uit de bestuurskrachtmeting naar voren dat de gemeente actief is in de intergemeentelijke samenwerking en daar een goede en duidelijke visie inbrengt. Een laatste conclusie betreft de strakke en efficiënte bedrijfsvoering van het gemeentebestuur; ze maakt keuzes bij de uitvoering en is in staat prioriteiten te stellen aan haar opgaven.
Ook al scoort Ubbergen over het algemeen genomen goed op uiteenlopende onderdelen, er zijn ook aanbevelingen voortgekomen uit de bestuurskrachtmeting. Eén van die aanbevelingen betreft het feit dat Ubbergen met het oog op toekomstige taken en vraagstukken die een gemeenteoverstijgende visie of benadering vereisen, allianties moet aangaan met derden (andere overheden of private partners). Daarbij moet het belang van de regio niet uit het oog verloren worden. Een andere belangrijke aanbeveling betreft de kaderstellende rol van de gemeenteraad. Deze zou meer aandacht moeten krijgen, bijvoorbeeld door het functioneren van de gemeenteraad nog tijdens de huidige zittingsperiode te evalueren
Wat wordt er nu eigenlijk bedoeld met de term "bestuurskracht"? Hiermee wordt de balans tussen ambitieniveau, feitelijk handelen en de randvoorwaarden waarbinnen een gemeente moet werken bedoeld. Door het uitvoeren van deze zelfevaluatie wil Ubbergen haar functioneren in verschillende rollen in beeld brengen. Het gaat dan om de rol van de gemeente:
- als bestuur van de lokale gemeenschap
- als publieke dienstverlener
- als onderdeel van het bestuurlijk bestel
- als organisatorische eenheid.
De gemeente Ubbergen heeft de provincie Gelderland opdracht gegeven voor de bestuurskrachtmeting. De zelfevaluatie is uitgevoerd door een projectgroep waarin twee ambtelijke leden van de gemeente (inclusief voorzitter) en twee leden van de provincie participeerden. De kwaliteitsdebatten zijn geleid door een onafhankelijke derde. De zelfevaluatie bestaat uit diverse stappen. De eerste drie stappen worden gevormd door: een profielschets van de gemeente, vijf afzonderlijke kwaliteitsdebatten, en door diverse partijen ingevulde stellingen. Op basis van de eerste drie stappen worden een samenvattende conclusie en aanbevelingen gepresenteerd.
Van steen en tempel
Bij de afsluiting van de bestuurskrachtmeting
"De steen mag er niet op hopen iets anders te zijn dan steen. Maar door samen te werken verzamelt hij zich en wordt tempel." Antoine de Saint Exupery
Hoe is het gesteld met de houdbaarheidsdatum van de gemeente Ubbergen? Moet er niet een veel verdergaande samenwerking komen met omliggende gemeenten en welke gemeenten zijn dat dan? Of moet er zelfs aan herindeling worden gedacht? Deze vragen komen niet uit de lucht vallen: een aantal gebeurtenissen van de laatste jaren geeft daartoe aanleiding. Zo is er de ambtelijke samenvoeging van Groesbeek en Millingen, en ook het initiatief van een groep burgers die zich gaat buigen over de wenselijkheid van min of meer vergaande samenwerkingsvormen. Maar ook de bestuurskrachtmetingen die in Millingen en Ubbergen zijn gehouden, geven stof voor discussie. En allemaal met de centrale vraag: kan de gemeente i.c. Ubbergen de taken wel aan die zij opgelegd krijgt en zichzelf stelt? Hoe sterk zijn de schouders van Ubbergen? En hoe zwaar is en wordt de last die er op ligt?
De bestuurskrachtmeting van Ubbergen, die de gemeente met steun van de provincie in 2008 heeft gehouden, geeft als beeld een daadkrachtige gemeente. "De belangrijkste conclusies zijn dat de gemeente goed scoort als bestuurder van de gemeenschap; het gemeentebestuur staat midden in de gemeenschap, communiceert goed en is duidelijk in haar handelen. Verder blijkt dat de gemeente haar individuele en collectieve dienstverlening goed op orde heeft. Ook kwam uit de bestuurskrachtmeting naar voren dat de gemeente actief is in de intergemeentelijke samenwerking en daar een goede en duidelijke visie inbrengt. Een laatste conclusie betreft de strakke en efficiënte bedrijfsvoering van het gemeentebestuur; ze maakt keuzes bij de uitvoering en is in staat prioriteiten te stellen aan haar opgaven." (zie de bestuurskrachtmeting op www.ubbergen.nl).
In 2009 is in de uitwerking door het college vooral aandacht besteed aan de duurzaamheid en continuïteit van de huidige en de samenwerkingsverbanden. Maar ook is hard gewerkt aan dé graadmeter van gemeentelijke kracht: een sluitende meerjarenbegroting. Hetgeen nu voor het tweede jaar op rij het geval is.
Op 2 oktober j.1. heeft de provincie haar mening gegeven over de geformuleerde voornemens tot versterking van de samenwerking met derden. De conclusie van het college dat de borging van taken door middel van samenwerking met derden behoorlijk stevig is wordt door de provincie gedeeld. Ubbergen maakt deel uit van veel gemeenschappelijke regelingen; bij een aantal beleidsterreinen zoals WMO/WWB is een combinatie van eigen beheer met regionale activiteiten aan de orde. Aandachtspunten bij de harde sector zijn milieu en handhaving/toezicht maar daarvoor is uitzicht op oplossingen. Voor de bedrijfsvoering wordt aandacht gevraagd voor de kwetsbaarheid van juridische zaken en communicatie/voorlichting. De provincie constateert dat de gemeente op de goede weg is bij het verduurzamen van samenwerking met derden op het gebied van uitvoerende en dienstverlenende taken.
Al met al geeft de bestuurskrachtmeting een duidelijk antwoord op de vraag of de gemeente Ubbergen haar taken aankan. Ja dus, maar niet alles op eigen kracht. Ubbergen voert zelf uit wat ze kan en anders koopt ze in, besteedt ze uit of werkt samen in kleinere en grotere verbanden. Deze strategie heeft het beoogde resultaat: een zelfstandig functionerende gemeente. De bestuurskrachtmeting geeft geen reden tot zelfgenoegzaamheid of zelfingenomenheid, maar maakt wel zelfverzekerd naar de toekomst. Even mag het hoofd in de wolken, maar de voeten moeten toch op de grond blijven. Want er is nog lang geen eind gekomen aan de decentralisatie van taken vanuit Rijk en Provincie. En dus valt ook niet te voorspellen of de Ubbergse strategie eeuwigheidswaarde heeft.
Voor Ubbergen is er thans geen enkele noodzaak voor een herindelingsdiscussie. Het is ook niet duidelijk voor welk probleem herindeling een oplossing biedt. Voor het grootste probleem van de laatste jaren - de beroerde staat der financiën en de bijna artikel 12 status – was herindeling geen oplossing geweest. Dat probleem heeft het gemeentebestuur zelf opgelost. Het feit dat de financiën nu op orde zijn en dat de gemeente voldoende bestuurskracht heeft, maakt haar wel tot een meer gelijkwaardige partner in huidige en toekomstige samenwerkingsverbanden. Kortom, het gemeentebestuur van Ubbergen blijft werken aan verduurzaming van samenwerkingsverbanden met omliggende en andere gemeenten. Met een kritisch oog voor de toekomstige ontwikkelingen ….. en met de neus in de wind, dat wel.